RADYOAKTİF PARATONER

RADYOAKTIF PARATONER HAKKINDA GENEL BILGI
Ra-226 (radyum) radyoaktif kaynakli paratonerlerin kullanimi tüm dünyada yasaklanmis olup, Am-241 (americium) radyoaktif kaynakli paratonerleri Avrupa Birligi ülkeleri tarafindan kullanilmamaktadir.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafindan yayimlanan 04.01.2000 tarih ve 10700-0005 sayili genelge ile paratoner üretimi için kullanilan radyoaktif kaynaklarin (Am-241, Ra-226 v.b.) ithalatina 31.03.2000 tarihinden itibaren izin verilmemektedir. Bu yasaklama süresiz bir sekilde devam edecektir.

Yine Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun yayimlamis oldugu 30.07.2001 tarih ve 10700-1485 sayili genelge ile de; ülkemizde montaji yapilmis ve halen kullanilmakta olan Ra-226 radyoaktif kaynakli paratonerler, çevre ve insan sagligi açisindan olusturabilecegi potansiyel tehlikeler göz önüne alinarak, T.A.E.K'den lisansli firmalar vasitasi ile yerlerinden sökülüp Istanbul'da Çekmece Nükleer Arastirma ve Egitim Merkezi Müdürlügü' radyoaktif atik olarak depolanmak üzere teslim edilmektedir.

Halen binalarda kurulu bulunan ve kullanilmaya devam edilen Am-241 radyoaktif kaynakli paratonerlerin kullanimi ile ilgili herhangi bir yasaklama söz konusu degildir . Bu paratonerlerin belirli araliklarla (yilda en az bir defa ) paratonerin üzerindeki radyoaktif elemanlarin ve paratonerin iletkenliginin orijinal montaj özelliklerini korumasi açisindan yetkili kisiler tarafindan kontrol edilmesi, kullanilmakta olan Am-241 radyoaktif kaynakli paratonerlerin herhangi bir nedenle kullanim disi birakilmasi durumunda lisansli firmalar vasitasi ile yukarida belirtildigi sekilde T.A.E.K.'e radyoaktif atik olarak devredilmesi gerekmektedir.

Paratoner üretiminde kullanilan radyoaktif kaynaklarin yarilanma ömürleri uzun olmasina ragmen yurt disi üreticisi olan Amersham International – Ingiltere firmasi, paratonere monte edilmis Americium-241 ve Radyum-226 radyoaktif kaynaklarinin verimli çalisma ömürlerinin kuru ve temiz havada 10 yil oldugunu belirtmekte ve bu süre sonunda kaynagin degistirilmesi gerektigini tavsiye etmektedir.

Ülkemizde 1980 yili ve öncesi üretilen ve montaji yapilan Parasphere ve Preventor marka paratonerlerin Ra-226 radyoaktif kaynaklari ile üretilmis paratoner olma ihtimali kesin olmamakla birlikte yüksektir.

Pharasphere

Preventor